Akademia burczymiwbrzuchu #6: 6 przepisów na sosy sałatkowe i dressingi

W klasie
Temat: Domowe sosy sałatkowe i dressingi

Akademia burczymiwbrzuchu to ukłon w waszą stronę, dlatego bardzo się cieszymy jak dostajemy kolejne wiadomości lub zdjęcia z udanymi potrawami, które powstały dzięki naszym poradnikom. Po sernikach, tartach, bulionach, risottach i naleśnikach przyszedł czas na podstawę każdej udanej sałatki i imprezy, czyli zimne sosy. W tajemnicy mogę zdradzić, że pracuję też już nad drożdżami, ale na razie cichosza, skupmy się na dressingach.

Pomysł na ten temat właściwie sam mi się objawił na podstawie doświadczeń. W sezonie grillowym bardzo często ktoś mnie pyta o przepis na fajny sos. Nawet niedawno dyktowałam Pani Bożence (do której chodzę na manicure) kilka receptur i zapisywała je w notatniku na kolanie. Później zadowolona chwaliła, że wszystkim smakowało i były hitem imprezy! Mam też kolegę, który regularnie prosił mnie o taki wpis, aby w jednym miejscu było kilka przepisów na sosy. A takich osób domyślam się, że jest znacznie więcej.

Nie wyobrażam sobie udanej sałatki bez dobrze skomponowanego dressingu. Wszystkie dipy są hitem każdej imprezy, wystarczy podać je z chrupiącymi warzywami, krakersami, czy nachosami i w kilka minut mamy gotową przekąskę. Można je naprawdę zrobić z tego co znajdziemy w kuchni. Ale oczywiście mogą być też bazą do bardziej wyszukanych dań :)

W pierwszej części wpisu sosy podzieliłam na gęste oraz lekkie dressingi. Przygotowałam dwa schematy, według, których można komponować łatwo sosy. Są to poszczególne etapy, w których możemy zdecydować się na jeden z wymienionych składników, wybrać dwa, albo w ogóle ominąć punkt. Idąc tym tropem można stworzyć naprawdę sporą ilość sosów! Podpowiem, że ja zazwyczaj stawiam na balans smaków.

Sosy gęste:

1. Baza: jogurt/gęste mleko kokosowe/kwaśna śmietana
2. Główny dodatek: majonez/musztarda/chrzan/żurawina/konfitura/ketchup/koncentrat pomidorowy/sos słodko-kwaśny/masło orzechowe
3. Coś kwaśnego: sok z cytryny/sok z limonki/sok z pomarańczy/sok z granatu/ocet jabłkowy/ocet ryżowy/ocet balsamiczny/ocet winny
4. Coś słodkiego: miód/syrop z agawy/syrop klonowy/konfitura/szczypta cukru
5. Zioła np. koperek/szczypiorek/bazylia/ natka pietruszki/ kolendra/mięta
6. Przyprawy: sól/ pieprz/ chilli/ ostra papryka/ curry/ czarnuszka/ cynamon/ kmin rzymski/ kolendra/ majeranek/ oregano
7. Dodatki: czosnek/posiekana cebula lub szalotka/ karmelizowana cebula/ chilli/ imbir/tarty ser/ prażone nasiona/prażone orzechy

Dressingi: 

1. Olej: oliwa/olej rzepakowy/ olej z awokado/ olej z czarnuszki/ olej z nasion dyni/ olej z pestek winogron/ olej sezamowy/ olej arachidowy
2. Musztarda: francuska/ dijon/ miodowa/ sarepska/ rosyjska
3. Coś kwaśnego: sok z cytryny/sok z limonki/sok z pomarańczy/sok z granatu/ocet jabłkowy/ocet ryżowy/ocet balsamiczny/ocet winny
4. Coś słodkiego: miód/syrop z agawy/syrop klonowy/konfitura/szczypta cukru
5. Zioła np. koperek/szczypiorek/bazylia/ natka pietruszki/ kolendra/mięta
6. Przyprawy: sól/ pieprz/ chilli/ ostra papryka/ curry/ czarnuszka/ cynamon/ kmin rzymski/ kolendra/ majeranek/ oregano
7.  Dodatki: czosnek/posiekana cebula lub szalotka/ karmelizowana cebula/ chilli/ imbir/prażone nasiona/prażone orzechy

Jak szybko zrobić sos?

Mój ulubiony patent przygotowywania dressingów to umieszczanie wszystkich składników w słoiku. Następnie go zakręcamy i potrząsamy, aż uzyskamy gęsty dressing.

Sosy jogurtowe zazwyczaj mieszam trzepaczką lub widelcem w miseczkach, aby nie powstały grudki. Wszystkie sosy można śmiało przekładać do słoiczków i przechowywać dłużej w lodówce.

Poniżej obiecanych 6 przepisów:

Sos ziołowo-czosnkowy 

• 2 łyżki majonezu
• 5-6 łyżek jogurtu naturalnego 
• łyżka soku z cytryny
• 2 małe ząbki czosnku
• szczypta cukru trzcinowego
• 2 łyżki posiekanych ziół (u mnie natka pietruszki i koperek)
• sól, pieprz

1. Majonez łączymy z jogurtem, sokiem z cytryny i cukrem i mieszamy widelcem lub trzepaczką, aby nie było grudek.
2. Dodajemy posiekany drobno czosnek zioła.
3. Całość dokładnie łączymy i doprawiamy do smaku solą i pieprzem.

Sos tysiąca wysp

• 2 łyżki majonezu
• 2 łyżki jogurtu naturalnego
• 5 łyżek ketchupu
• 2 łyżki musztardy (u mnie dijon)
• 1/2 małej cebuli
• mały ogórek kiszony
• łyżeczka posiekanej papryczki chilli
• szczypta ostrej papryki
• sól, pieprz

1.  Majonez łączymy z jogurtem, ketchupem, musztardą, mieszamy widelcem lub trzepaczką, aby nie było grudek.
2. Cebulę i ogórka kroimy w drobno kosteczkę, dodajemy razem z chilli do sosu.
3. Sos mieszamy i doprawiamy ostrą papryką, solą i pieprzem do smaku.

Sos pleśniowy

• 200 g jogurtu naturalnego
• 2-3 łyżki zimnej wody lub mleka
• 100 g błękitnego sera pleśniowego typu blue/lazur
• 2 łyżki soku z cytryny
• 1/2 łyżeczki miodu
• świeżo mielony pieprz
• Karmelizowana cebula:
• mała cebula
• łyżeczka masła klarowanego
• 1/2 łyżeczki octu balsamicznego
• 1/2 łyżeczki miodu

1. Jogurt, wodę, pokruszony ser, sok z cytryny i miód umieszczamy w pojemniku malaksera.
2. Miksujemy, aż sos będzie gładki.
3. Na małej patelni na maśle klarowanym podsmażamy posiekaną w drobną kosteczkę cebulę.
4. Po kilku minutach dodajemy ocet balsamiczny i miód, krótko karmelizujemy. 
5. Ostudzoną cebulę dodajemy do sosu, przyprawiamy pieprzem do smaku.

Dressing musztardowo-miodowy

• 2 łyżki musztardy francuskiej
• łyżka musztardy dijon
• 2 łyżki płynnego miodu
• łyżka octu balsamicznego
• łyżka oliwy z chilli
• 3 łyżki oliwy
• łyżka posiekanego koperku
• 1/2 małej cebuli
• sól, pieprz

1. W słoiku łączymy dwa rodzaje musztardy z octem, miodem, oliwą, posiekanym koperkiem i pokrojoną w drobną kostkę cebulą. Dodajemy szczyptę soli i świeżo mielony pieprz.
2. Słoik zakręcamy i nim potrząsamy, aż wszystkie składniki dokładnie się połączą w gęsty dressing.

Dressing imbirowo-limonkowy

• 1/2 soku z limonki
• 2 łyżki syropu z agawy/syropu klonowego/miodu
• łyżka oleju sezamowego
• 3 łyżki oleju arachidowego lub innego oleju o neutralnym smaku
• łyżka sosu rybnego
• łyżeczka posiekanej papryczki chilli
• łyżeczka posiekanego imbiru

1. W słoiku umieszczamy wszystkie składniki. 
2. Słoik zakręcamy i potrząsamy, aż całość dokładnie się połączy.

Vinaigrette do sałaty

• 2 łyżeczki musztardy (u mnie łyżka dijon i łyżka francuskiej)
• 2 łyżeczki miodu
• sok z 1/2 cytryny
• łyżka oliwy z chilli
• 4-5 łyżek oliwy
• sól, pieprz

1. W słoiku umieszczamy wszystkie składniki. 
2. Słoik zakręcamy i potrząsamy, aż całość dokładnie się połączy w gęsty dressing.

Tosia

Paluszki rybne z czosnkowym majonezem aioli

Kiedy stojąc w kolejce do kasy w Biedronce widzę, że ktoś na taśmę kładzie mrożone paluszki rybne, czy opakowane folią burgery, to nie wiem..czy mam się śmiać, czy płakać. W takich chwilach wolę nie patrzeć i uciąć krótką pogawędkę ze starszą panią na temat tego z czym można jeść mozzarellę (oczywiście mowa tu o serze mozzarello podobnym). 

Rozumiem, że ktoś może liczyć każdy grosz, rozumiem, że nie każdy ma czas gotować, a nawet, że nie wszystkim prace w kuchni sprawiają przyjemność. Ale nie jestem w stanie akceptować tego typu wyborów!

Przecież w takich mrożonych paluszkach, więcej jest chemii niż samej ryby, co do której też mam wątpliwości. Dlatego nie wiem dlaczego ludzie świadomie trują siebie, a co więcej - swoje dzieci.

Paluszki rybne kojarzone są właśnie z przysmakiem dziecięcym. Łatwiej jest przecież przemycić na talerzu rybę w pysznej, chrupiącej panierce niż cały filet. Ale czy nie lepiej takie paluszki zrobić samodzielnie? Nie wymagają sporo pracy, a są o wiele smaczniejsze i zdrowsze (pomijając fakt, że są smażone, ale można z poniższego przepisu zrobić także wersję pieczoną).

Jako dodatek do paluszków wybrałam frytki (o których napiszę następnym razem), a także własnoręcznie ubity czosnkowy majonez aioli.

O tym jak zrobić samodzielnie majonez pisałam już w notce o krążkach cebulowych . Tym razem jednak zdecydowałam się na wersję inspirowanym klasycznym, prowansalskim majonezem czosnkowym. Użyłam do niego wiejskich jaj, o cudownym odcieniu żółtek, co wpłynęło także na kolor aioli. Ale komu przeszkadza kolor majonezu, kiedy na stole takie pyszności? :)

Paluszki rybne 

• 400 g fileta ulubionej ryby (np. pstrąg, łosoś, dorsz)
• płatki kukurydziane (ok. 2 szklanki)
• 3 łyżki sezamu
• jajko (1 lub dwa)
• 5 łyżek mąki
• łyżeczka musztardy
• łyżka soku z cytryny
• pieprz
• sól
• olej do smażenia

1.  Zaczynamy do ryby, usuwamy z niej skórę (jeśli filet posiadał) i pozbywamy się ości (ja zawsze proszę o to mężczyznę, by pobawił się pensetą).
2. Filet kroimy na paski o szerokości ok. 2-3 cm. Porcje ryby przyprawiamy pieprzem i solą z dwóch stron oraz odrobiną soku z cytryny. Odstawiamy.
3. Rozbełtane jajko mieszamy energicznie z musztardą.
4. Na talerzu szykujemy mąkę, a na drugim pokruszone płatki kukurydziane z sezamem.
5. Zaczynamy panierować paluszki. Każdą porcję ryby obtaczamy najpierw w mące, następnie w jajku, a na koniec w panierce z płatków kukurydzianych. Czynność powarzamy.
6. W woku lub na głębokiej patelni rozgrzewamy olej do smażenia.
7. Paluszki smażymy z dwóch stron po kilka minut, aż panierka będzie rumiana.
8. Wyciągamy z patelni i odsączamy z tłuszczu na ręczniku papierowym.
9. Podajemy z frytkami i majonezem aioli.

Czosnkowy majonez aioli

• 2 żółtka z wiejskich jaj
• 2 ząbki czosnku
• łyżeczka musztardy dijon
• 125 ml oliwy z oliwek (lub pół na pół np. z olejem rzepakowym)
• 2 łyżki soku z cytryny
• szczypta soli
• szczypta pieprzu

1. Czosnek bardzo drobno kroimy i za pomocą ostrego noża ucieramy ze szczyptą soli na "pastę", wrzucamy do miski.
2. Miskę umieszczamy na ściereczce, owijając ją wokół naczynia, dzięki temu nie będzie się ruszała podczas ubijania majonezu.
3. Do miseczki wbijamy dwa żółta (warto wcześniej jajka sparzyć), dodajemy musztardę i ucieramy za pomocą trzepaczki. Gdy masa zacznie robić się puszysta, zaczynamy cienką strużką wlewać oliwę z oliwek. Cały czas przy tym, starannie i energicznie ubijamy majonez.
4. Czynność wykonujemy, aż oliwa się skończy. Uważamy, by nie wlewać za duży oliwy (bo majonez się zważy). Następnie dodajemy powoli sok z cytryny i dalej ubijamy majonez.
5. Na koniec majonez smakujemy i przyprawiamy pieprzem do smaku (na początku była dodana szczypta soli, warto sprobować, czy wymaga dosolenia).

Tosia