Tydzień ze Skanią #4: Szarlotka ze Skanii z sosem waniliowym

Szwedzki nie jest dla nas prostym językiem, dlatego pierwsze słowo, które poznajemy odwiedzając Szwecję to zazwyczaj przyjemnie brzmiąca „fika”. Pojęcie to nie jest tłumaczone na inne języki, ponieważ to wyjątkowe zjawisko, które można zrozumieć jedynie odwiedzając Skandynawię. To coś więcej niż zwykła przerwa kawowa. Fika chociaż trwa krótko, może się zdarzyć o każdej porze dnia i związana jest mocno ze skandynawskim stylem życia. To krótka przerwa na kawę, często w towarzystwie bliskich, w trakcie której serwowane są słodkości, zazwyczaj cynamonowe bułeczki, owsiane kule, ciasteczka, czy szarlotka. Brzmi idealnie!

| Czarujący Helsingborg – drugie co do wielkości miasto w SkaniiCC: Jacob Hellke, Helsingborg.se|

Jeśli chodzi o szarlotkę, Szwedzi przygotowują äppelkaka na wiele sposobów. Najciekawsza wersja pochodzi ze Brösarp, miasteczka znajdującego się nad Wybrzeżem Österlen w przepięknej Skanii. Miejsca znanego ze zjawiskowych tras spacerowych i rowerowych, ale także sadów obfitych w soczyste jabłka, z których produkowany jest również Kalvados.

| Malownicze wzgórza regionu SkaniiCC: Conny Fridh/imagebank.sweden.se |

Odtwarzając smaki Skanii w swojej kuchni bazowałam na przepisie Malin Jönsson, która jest szefem kuchni w Brösarps Gästgifveri – gospody założonej w 1684 roku. 

Szarlotkę ze Skanii można śmiało porównać do crumble. Plasterki dobrych jakościowo jabłek umieszczamy w żaroodpornej formie, przykrywamy je przygotowaną kruszonką na bazie okruchów z chleba, masła, cukru i cynamonu. Całość zapiekamy, aż wierzch będzie rumiany i serwujemy z waniliowym sosem lub lodami. Coś czuję, że nie rozczaruje Was ten deser.

Szarlotka ze Skanii z sosem waniliowym

• 6 jabłek
• 150 g cukru
• łyżeczka cynamonu lub przyprawy korzennej
• 300 g czerstwego chleba
• 200 g masła
• szczypta soli
• Sos:
• 300 ml śmietanki kremówki 30 %
• 3 żółtka
• 100 g cukru
•  laska wanilii

Szarlotka:

1. Jabłka obieramy i kroimy w plasterki. Układamy je ciasno w formie żaroodpornej/ceramicznej.
2. Czerstwy chleb ścieramy na tarce o małych oczkach lub wrzucamy do malaksera i miksujemy na drobne okruchy.
3. Na patelni podsmażamy okruchy z masłem (150 g), cukrem, przyprawą do piernika i solą. Po ok. 5 minutach, przekładamy ją na jabłka. Wierzch dekorujemy wiórkami pozostałego masła.
4. Tak przygotowaną szarlotkę wstawiamy do rozgrzanego piekarnika do temperatury 175 stopni i pieczemy przez ok. 25 minut, aż będzie z wierzchu rumiana.
5. Szarlotkę serwujemy na ciepło z sosem waniliowym.

Sos:

1. Do rondla wlewamy kremówkę, dodajemy cukier. Ostrym nożem przecinamy wanilią i wyciągamy ziarenka, dodajemy je razem z laską do kremówki.
2. Całość podgrzewamy na małym ogniu ok. 3 minuty.
3. Do miski wbijamy żółtka, dodajemy chochlę ciepłej kremówki i energicznie mieszamy.
4. Masę przelewamy do gotującej się kremówki. Gotujemy na małym ogniu cały czas mieszając, aż uzyskamy gęsty sos.
5. Sos waniliowym serwujemy z ciepłą szarlotką.

Tosia

Tydzień ze Skanią #1: Cynamonowe bułeczki

| Zachodnie wybrzeże Skanii zimą. CC: Per Pixel Petersson/imagebank.sweden.se |

Szwecja to dla jednych kulinarny raj, dla drugich niezłe wyzwanie. Bo przecież próżno szukać kogoś, kto nie lubi cynamonowych bułeczek, czy mięsnych klopsików, za to lukrecjowe żelki z solą i tradycyjny kiszony śledź poza granicami naszych północnych sąsiadów zza morza chyba nie znajdą amatora.

W najbardziej na południe wysuniętej części Szwecji, geograficznie najbliżej Polski, znajduje się piękny region Skåne, po polsku zwany Skanią. Ta piękna kraina charakteryzuje się ogromną różnorodnością: bogactwem dzikiej przyrody, tętniącymi życiem miastami, w których historia łączy się z nowoczesnością, a także urokiem malowniczych osad, gdzie nadal silne są tradycje związane z rybołówstwem. Kulinarnymi hitami regionu są dania sezonowe, czerpiące z tego, co daje natura. Ze względu na żyzne ziemie, łagodny klimat i obfite łowiska ryb, Skania często nazywana jest spichlerzem Szwecji. Przyrządzane tu potrawy bazują na naturalnych produktach, którym szczypty ekstrawagancji dodają wielokrotnie nagradzani szefowie kuchni.

| Pole pszenicy w Österlen w Skanii. CC: Anders P. Hansson/imagebank.sweden.se |

Postanowiłyśmy, tak jak umiemy najlepiej, zachęcić was do podróży, czyli przez podniebienie do serca. W tym tygodniu poczujemy się jak w tradycyjnym, drewnianym, szwedzkim domu i przeniesiemy was kulinarnie prosto do regionu Skanii.

Dzisiaj zaczynamy przewrotnie, bo od deseru.

Cała Szwecja, a Skania nie jest tu wyjątkiem, pachnie cynamonowymi bułeczkami. Można je znaleźć dosłownie wszędzie, nie tylko w piekarniach czy kawiarniach, ale też na stacjach kolejowych, przystankach autobusowych i oczywiście w wielu szwedzkich kuchniach. I choć niektóre szwedzkie smaczki nie trafiają w gust wszystkich (do dzisiaj mam problem ze śledziami po zjedzeniu słynnego, szwedzkiego kiszonego „przysmaku”), to cynamonowych bułeczek po prostu nie da się nie lubić. Są dla mnie kwintesencją tak zwanego comfort food, ciepłe, słodkie i idealnie maślane. 

Bułeczki sprawiają mi radość już od pierwszych chwil, gdy zagniatam ciasto. A to dlatego, że drożdżowe robić uwielbiam, w zagniatane ciasto mogę wgnieść wszystkie moje troski, wyżyć się i poczuć się lepiej. Później pozostaje mi tylko relaksujące czekanie i patrzenie jak ciasto pięknie rośnie. 

| Dom w tradycyjnej dla Szwecji czerwieni faluńskiej . CC: Andreas Nordström/imagebank.sweden.se |

Przygotowałam osiem drożdżówek z myślą, że koniecznie będę musiała je komuś rozdać. Niestety tak się nie stało. Do dzisiaj zastanawiam się gdzie zniknęły, ale utratę pamięci tłumaczę sobie amokiem w jaki wpadłam rwąc kawałek po kawałku jeszcze ciepłej, wyjętej z piekarnika drożdżówki. Ledwo udało mi się zachować kilka do zdjęcia. 

Jeśli nie macie jeszcze doświadczeń z ciastem drożdżowym, przed pieczeniem polecam zapoznać się z postem Tosi (link) o wszystkich tajnikach wypieków na drożdżach. 

Cynamonowe bułeczki (8 dużych lub 16 mniejszych) 

Zaczyn:

- 100 g mąki

- 1 płaska łyżeczka suszonych drożdży

- 120 ml ciepłego mleka

Ciasto właściwe:

- cały zaczyn

- 500 g mąki

- 2 jajka

- 1 płaska łyżeczka drożdży

- 220 ml ciepłego mleka

- 100 g zimnego masła

- 100 g brązowego cukru

- pół łyżeczki soli

Masa:

- 200 g miękkiego masła

- 3 łyżki cynamonu

- 10 łyżek brązowego cukru

+ 1 jajko, cukier

1.       Na 3 godziny przed rozpoczęciem zagniatania ciasta przygotuj zaczyn. Połącz mąkę, drożdże i mleko. Dobrze wymieszaj i odstaw pod przykryciem folii w ciepłym miejscu.

2.       Na pół godziny przed zagniataniem wyjmij masło z lodówki.

3.       Pomieszaj zaczyn, mąkę, drożdże, cukier, sól i roztrzepane widelcem jajka i zacznij zagniatać ciasto. Wlewaj mleko aż ciasto będzie jednolite, może być na początku nieco klejące.

4.       Gdy ciasto będzie jednolite, pokrój masło w kostkę i powoli dorzucaj kostki masła do ciasta cały czas zagniatając.

5.       Zakończ zagniatanie, gdy masło już nie będzie widoczne w cieście.

6.       Odstaw ciasto na 2 godziny do wyrośnięcia w ciepłe miejsce.

7.       Przygotuj masę. Pomieszaj ze sobą masło, cynamon i brązowy cukier, aż stworzą jednolitą masę.

8.       Po upływie tego czasu zgnieć ciasto pięścią, aby opadło i rozwałkuj na lekko podsypanym mąką blacie.

9.       Posmaruj ciasto połową masy na całej długości i złóż ciasto na pół, zamykając masę w środku.

10.   Ponownie rozwałkuj, posmaruj resztą masy i złóż na pół. Rozwałkuj.

11.   Pokrój ciasto na 16 długich pasów. Przetnij je na pół, z jednej strony na docinając i złóż ciasto jak na tym filmie: https://www.youtube.com/watch?v=SDUPwKTEdlc  Jeśli chcesz zrobić większe drożdżówki,  wytnij paski o podwójnej grubości, natnij jakbyś chciał je przeciąć, ale nie do końca, zawiń je ze sobą tworząc „śrubkę” i zwiń.

12.   Ułóż uformowane drożdżówki na wyłożonej papierem do pieczenia blasze od piekarnika. Ułóż je w co najmniej kilkucentymetrowej odległości od siebie, gdyż jeszcze urosną.

13.   Przykryj je materiałową szmatką i pozostaw do urośnięcia w ciepłym miejscu jeszcze na 30 minut.

14.   Rozgrzej piekarnik do 180 stopni.

15.   Wstaw drożdżówki i piecz ok. 20 minut aż mocno zbrązowieją.

Śliwka